{tocify} $title = {Nội dung bài viết}
Mở đầu
Cách O’Neil tiếp cận với kinh doanh được phát triển từ quan niệm cho rằng để tồn tại trong kinh doanh và cuộc sống, ta phải duy trì sự khách quan và tỉnh táo không được ngủ quên trên chiến thắng và cái bẫy của tiền tài danh vọng. Ông hiểu rõ mẫu hình tâm lý và hành vi sau khi con người kiếm được nhiều tiền trên thị trường chứng khoán. Thị trường phải có nhịp tăng mạnh thì mới có thể kiếm được những khoản lợi nhuận lớn, do vậy ta không thể giao dịch nếu không có sự đồng thuận từ thị trường. Khi các nhà giao dịch biết rằng không thể kiếm tiền bằng một công thức ma thuật nào đó, họ sẽ thực hiện các giao dịch có rủi ro cao hơn và biến mình thành “các nhà đầu tư dài hạn” khi giá giảm, hoặc thực hiện đòn bẩy nhằm giữ cho tài sản của mình tiếp tục gia tăng và ngày càng tiêu xài vô độ.
Ông không bảo chúng ta không được phép sử dụng lợi nhuận từ thị trường chứng khoán để thưởng cho bản thân, ví dụ như một chiếc xe mới (chỉ có điều đừng vung tay mua Ferrari) hoặc những hình thức hưởng thụ khác nhằm tái củng cố khả năng đầu tư thành công (ví dụ như một khóa học, chăm sóc sức khỏe tinh thần,...) Quan trọng là ta phải có sự cân bằng và tiết chế, những bài học mà O’Neil truyền dạy về lĩnh vực này chính là bài học mà tất cả các nhà đầu tư và nhà giao dịch nên nghe theo. Sau đây là 10 nguyên tắc “bất di bất dịch” mà O’Neil luôn tuân thủ:
Rule 1: Đừng bao giờ đánh mất chính mình
Nguyên tắc #1 là những nguyên lý có thể áp dụng trong cuộc sống nói chung và chứng khoán nói riêng mà O’Neil đã nhắc lại rất nhiều lần: “Đừng bao giờ đánh mất chính mình”. Ý tưởng ở đây là chúng ta phải giữ điềm đạm trước ảo tưởng và cái bẫy của vinh hoa phú quý, vì chúng thường khiến nhiều người “đánh mất chính mình” đến độ khi có quá nhiều ảo tưởng hay tiền bạc họ dần đến chỗ lụi tàn. Điều này là tối quan trọng.
Rule 2: Đừng bao giờ hành động trong tâm thế sợ hãi
Khả năng đứng dậy và phục hồi sau mỗi giai đoạn khó khăn bằng can đảm và bền chí chính là nguyên tắc số 2. Nếu bạn cảm thấy sợ hãi trên thị trường vì gần đây đang chịu thua lỗ hay vì sai lầm nào đó hoặc khi bản thân đang lo sợ khi chấp nhận mức độ rủi ro lớn; thì bạn đang đặt bản thân mình vào bị thế đưa ra những quyết định không rõ ràng và thiếu chính xác. Do vậy, hãy tìm cách điều chỉnh quy mô vị thế giao dịch để loại bỏ nỗi sợ hoặc chấp nhận sự thật rằng lúc nào bạn cũng sợ hãi khi tham gia thị trường thì tốt nhất đừng nên đầu tư vào đây nữa.
Rule 3: Bạn học được từ kẻ thù nhiều hơn từ bằng hữu
O’Neil đối mặt với những kẻ gièm pha và chỉ trích bằng cách biến sự tiêu cực của họ thành tích cực. Khi đối diện với những kẻ bới lông tìm vết và nói xấu sau lưng. Ông đơn giản nhắc các nhà đầu tư rằng: “Bạn học được từ kẻ thù nhiều hơn từ bằng hữu”. Theo cách này, ông chuyển hóa sự tiêu cực thành tích cực và những lời chỉ trích được xem như bài học cho ông. Quy tắc này chỉ ra rằng kẻ thù luôn tìm lỗi của bạn để phóng đại lên nhằm mục đích hạ đo ván bạn. Tuy nhiên trong quá trình đó, họ có thể giúp bạn phát hiện những lĩnh vực bạn còn yếu kém hoặc sai sót. Ngược lại, bạn có thể trở nên dựa dẫm vào bạn bè mình vì họ luôn thấy những điều tốt đẹp nhất nơi bạn và suy cho cùng những ai muốn hoàn thiện bản thân thì nên học hỏi từ đối thủ của mình.
Rule 4: Không bao giờ ngừng học hỏi và tiến bộ
Như chúng ta đều biết, mọi người thường xuyên nói về thành công trên thị trường, nhưng chỉ vài người tập trung vào sai lầm. O’Neil dồn hết sự chú ý và tập trung vào việc học hỏi các sai lầm của ông.
Rule 5: Đừng bao giờ nói về cổ phiếu của bạn
Thường mọi người cảm thấy phấn khích và ba hoa với mọi người rằng mình đang thành công thế nào trên thị trường. Đây là một trong những mà O’Neil cực kỳ ghét. Bằng cách tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc không bao giờ bàn luận về cổ phiếu của mình, bạn loại bỏ mong muốn thỏa mãn cái tôi khi khoe khoang về thành công của mình. Hãy cố gắng thực hành quy tắc này, bạn sẽ thấy nó thay đổi cách nhìn của bạn về cách xử lý cổ phiếu.
Rule 6: Đừng hưng phấn lúc thị trường ở đỉnh
Nếu O’Neil được yêu cầu phải lựa chọn chỉ sử dụng một khung thời gian trên đồ thị giá, ông sẽ lựa chọn đồ thị tuần. Thứ nhất, ông tránh phản ứng quá mức với thông tin mới hoặc tín hiệu nhiễu bao gồm các giao động giá bất thường trong ngày. Đồ thị trong ngày đối với ông gần như không có tác dụng, ông muốn tìm các “siêu cổ phiếu” được các nhà đầu tư tổ chức mua vào, vì họ thường xuyên phân bổ tiền vào các cổ phiếu sóng tăng trong bất cứ chu kỳ tăng trưởng kinh tế nào. Các nhà đầu tư tổ chức mua và bán vị thế của họ trong khoảng thời gian vài tuần, thậm chí vài tháng, vì thế những hoạt động này chắc chắn không thể hiện trên đồ thị ngày vì thế đồ thị tuần là công cụ trực quan nên được lựa chọn.
Rule 7: Hãy quan tâm đồ thị tuần
Ông nói: “Trước hết hãy dùng đồ thị tuần là khung tham chiếu đầu tiên, sau đó đến đồ thị ngày. Không cần quan tâm đồ thị theo giờ hay phút”. Đồ thị tuần loại bỏ nhiều tín hiệu nhiễu vốn có trong các biến động ngắn hạn, đồng thời mang đến các manh mối ý nghĩa về hành động tích lũy của nhà đầu tư tổ chức.
Rule 8: Tìm siêu cổ phiếu, sau đó tìm cách sở hữu một lượng lớn
Sử dụng đồ thị tuần làm phương pháp chính để nhận biết hành động tích lũy của nhà đầu tư tổ chức ở cổ phiếu đó, sau đó tìm những điểm pivot để gia tăng khi cổ phiếu tiếp tục duy trì xu hướng.
Rule 9: Hãy cẩn thận với các đối tác
O’Neil muốn nhắn nhủ các nhà giao dịch phải thận trọng với đối tác kinh doanh của mình. Ông có niềm tin mãnh liệt rằng sự tin tưởng và lòng chính trực giữa hai con người là biến số quan trọng nhất trong cuộc sống và kinh doanh. Đặc biệt trong giới đầu tư, bài học này càng quan trọng vì thương trường vốn đầy những kẻ lừa lọc khiến bạn trắng tay như trùm lừa đảo Bernie Madoff. Khi bạn tìm được những người chính trực và đáng tin cậy, họ chính là đồng nghiệp đáng để bạn trân trọng, là những bằng hữu mà bạn gửi gắm niềm tin trong một thế giới vàng thau lẫn lộn. Ông từng nói, cuộc sống và thương trường sẽ đem đến cho bạn rất nhiều kẻ thù và những kẻ chỉ trích, vì thế hãy chọn bạn bè, bạn đời và cộng sự một cách cẩn trọng và sáng suốt.
Rule 10: Luôn duy trì sự tập trung đến mức tối đa
Một trong những đặc điểm nổi bật của O’Neil là sự tận tụy và đam mê mãnh liệt với thị trường. Duy trì sự tập trung không có nghĩa là kẻ cuồng công việc, vì điều này sẽ khiến ta trở thành nô lệ trong công việc của mình. Nó muốn nói tới việc hãy tìm kiếm đam mê trong đời để công việc ta làm không còn là công việc theo nghĩa đen mà là nơi ta được sống với đam mê của mình.
Duy trì sự tập trung tối đa là cách để con người tìm kiếm và theo đuổi đam mê trong cuộc sống, chính điều này khiến cuộc đời trở nên đáng sống. Bằng cách theo đuổi đam mê không ngừng nghỉ chúng ta đạt đến trạng thái tập trung cao độ từ đó lại càng chạm tới nhiều thành công hơn. Như cách ông từng nói: “Đừng cưỡi ngựa xem hoa mà hãy dốc hết sức mình”.
Kết luận
Đây là những nguyên tắc mà O’Neil đã theo trong suốt sự nghiệp giao dịch của ông, hãy nhớ điều quan trọng là luôn cố gắng hành động một cách thuần khiết và đơn giản. Ông không muốn sa lầy vào theo dõi hàng loạt chỉ báo, mà chủ yếu dựa vào hành động giá/ khối lượng, như một người đọc bảng giá xưa cũ nhằm nhận biết dòng tiền lớn đang chảy vào đâu. Qua quá trình kinh nghiệm và nghiên cứu, ông hiểu một số chỉ báo chỉ hữu ích trong một khoản thời gian nhất định, và ông muốn giữ cho hệ thống mình được đơn giản. Mười nguyên tắc trên là cẩm nang rất hữu dụng giúp bạn làm chủ đạo đức, thái độ, hành vi và kiên định với con đường của mình. Hy vọng những chia sẻ này giúp các nhà giao dịch có thêm góc nhìn và kinh nghiệm trên con đường giao dịch đầy chông gai phía trước.