{tocify} $title = {Nội dung bài viết}
Thời gian gần đây mình có đọc được cuốn sách “Con đường chẳng mấy ai đi”, mình thấy thực sự chạm tới mình với hành trình trưởng thành về tinh thần đặc biệt là trong mối quan hệ tình yêu. Nó mang đến cho mình thêm góc nhìn của một bác sỹ trị liệu tâm lý, và đây là góc nhìn thực sự mới mẻ và dễ tiếp cận với mình mặc dù cuốn sách đã được viết cách đây gần 50 năm.
Nếu bạn cũng đang loay hoay tìm hiểu và đang gặp khó khăn trong quá trình trưởng thành về tinh thần cũng như trong mối quan hệ tình yêu thì đây là cuốn sách dành cho bạn. Mình sẽ note 1 số ý và câu mà đã “chạm” tới mình ở bài viết này để có thể đọc lại cũng như học thêm và nếu bạn thấy phù hợp thì hãy mua và đọc nó nhé!
Phần I: Kỷ luật
Gian khó và khổ đau
Có bốn công cụ kỷ luật:
- Thứ nhất, là biết trì hoãn ham muốn.
- Thứ hai, sẵn sàng nhận lãnh trách nhiệm.
- Thứ ba, tôn trọng sự thật.
- Thứ tư, biết cân nhắc trước sau.
Một người trưởng thành buộc phải trải qua một chuỗi liên tục những lựa chọn và tự đưa ra những quyết định cá nhân.
Sẵn sàng đón nhận thử thách
Sự thông tuệ phải đến từ một cuộc đời biết tự vấn và sẵn sàng hành động.
Bản chất của kỷ luật tự giác là khiến mình làm những điều trái với bản năng nhưng có lợi.
Hễ gặp trở ngại, người ta lại cố tìm một con đường tắt dễ dàng và nhanh chóng hơn để băng tới đích.
Gia giảm sự thật
Vậy liệu có công thức nào để đưa đường dẫn lối cho những ai vẫn muốn giữ mình trung thực hay không?
- Thứ nhất, đừng bao giờ nói điều mình thấy là sai.
- Thứ hai, luôn nhớ rằng hành vi gia giảm sự thật kết cục luôn dễ trở thành một lời nói dối.
- Thứ ba, quyết định gia giảm sự thật không nên dựa vào nhu cầu riêng tư, chẳng hạn như nhu cầu quyền lực, nhu cầu được yêu thích hoặc nhu cầu bảo vệ quan điểm cá nhân.
- Thứ tư, quyết định gia giảm sự thật phải được cân nhắc dựa trên nhu cầu của những ai chịu ảnh hưởng bởi quyết định đó.
- Thứ năm, đánh giá thế nào là "dựa trên nhu cầu của người khác" là một hành động đầy tính trách nhiệm và phức tạp đến mức chỉ có thể được thực hiện khi đảm bảo rằng ta đang hành động với lòng yêu thương chân thành.
- Thứ sáu, yếu tố quyết định để đánh giá nhu cầu của người khác là đánh giá khả năng người đó có đủ khả năng vận dụng những điều ta nói ra vào quá trình trưởng thành hay không.
Cân nhắc trước sau
Để sống tổ chức, kiên định và sáng suốt, chúng ta phải biết trì hoãn ham muốn và luôn hướng về tương lai; nhưng để tận hưởng niềm vui sống, chúng ta cũng phải biết sống hết mình cho hiện tại.
Từ bỏ và tái sinh
Càng khép mình vào kỷ luật, bản thân càng thu hái được nhiều trải nghiệm hơn.
Cho nên, càng đi xa trong hành trình cuộc đời, người ta càng trải nghiệm nhiều lần khởi sinh và nhiều lần kết thúc - nhiều niềm vui và cũng nhiều đớn đau.
Những cá nhân trưởng thành về mặt tinh thần là những người giàu lòng yêu thương, và từ tình yêu phi thường đó sẽ sản sinh niềm hạnh phúc vô bờ, lấn át những nỗi khổ đau vốn có trong đời.
Những người trưởng thành về mặt tinh thần, nhờ ý thức kỷ luật, khả năng tự chủ và tình yêu thương, đều là những người đầy năng lực cống hiến cho đời.
Những quyết định tốt nhất luôn đến từ những người sẵn sàng suy nghĩ thấu đáo, và chịu đựng khó khăn của quá trình đó nhiều nhất - họ biết nhưng vẫn kiên quyết làm.
Thước đo chính xác nhất cho sự cao quý hoặc vĩ đại của một người chính là khả năng chịu đựng.
Bạn không thể từ bỏ thứ bạn không có. Nếu bạn từ bỏ việc chiến thắng mà chưa một lần thắng cuộc, tức bạn vẫn đang giậm chân ở vạch xuất phát: một kẻ thất bại.
Phần II: Tình yêu
Phải lòng
Ngộ nhận phổ biến nhất chính là ngộ nhận rằng cảm xúc phải lòng chính là tình yêu hoặc là chỉ dấu của tình yêu.
Khi các giới hạn bản ngã được mở rộng, lòng bao dung sẽ mãi lâu dài. Tình yêu thật sự sẽ làm người ta bao dung hơn.
Tình yêu cổ tích
Các đôi sẽ hiểu rằng, chỉ khi thật sự can đảm chấp nhận sự riêng biệt của nhau, họ mới có nền tảng để xây dựng một cuộc hôn nhân viên mãn và vun vén một tình yêu đích thực.
Hiểu thêm về ranh giới bản ngã
Tình dục đều có thể tạo ra nứt gãy ranh giới bản ngã, dù chỉ trong tích tắc, nhưng trọn vẹn; khi đó chúng ta quên mất mình là ai, không còn cái tôi, không còn thời gian và không gian, mà hoàn toàn hợp nhất với vũ trụ.
Lệ thuộc
Hôn nhân viên mãn chỉ có thể tồn tại giữa hai cá thể độc lập và vững vàng.
Si mê không phải tình yêu
Những người biết yêu thương, họ không say quyền lực hay mê tiền bạc, họ yêu con người.
Chúng ta yêu thú cưng vì chúng quấn quýt, không phải vì tính độc lập.
Yêu chính là một kiểu lãnh đạo. Phải sáng suốt, tức phải có khả năng suy xét, mà suy xét thì đâu phải là một bản năng. Yêu là phải biết động não, biết đưa ra những quyết định khó khăn.
Yêu không phải là một cảm xúc
Cái gì nhanh đến thì nhanh đi.
Tình yêu đích thực gắn liền với sự cân nhắc khôn ngoan và cam kết trách nhiệm.
Tôi có thể gặp một người phụ nữ cực kỳ hấp dẫn, khiến tim tôi rung động, nhưng ý chí nhắc nhở rằng ngoại tình sẽ hủy hoại cuộc hôn nhân đang tốt đẹp, nên tôi sẽ tự nhủ lòng: "Ta bị nàng hấp dẫn, nhưng ta không tiến tới".
Cảm xúc của tôi là dạt dào vô hạn, nhưng khả năng duy trì cam kết trách nhiệm của tôi là có hạn.
"Nhiệm vụ" quan tâm
Nỗ lực muốn làm gì đó chính là cố gắng tập trung trí óc để suy nghĩ về việc đó, và trạng thái căng thẳng khi nỗ lực cũng chính là sự căng thẳng để duy trì sự sáng suốt.
Chúng ta rất kém trong khả năng lắng nghe.
Sự lắng nghe này của tôi chính là một hành động của tình yêu.
Dù khả năng lắng nghe có thể trở nên thành thạo thông qua rèn luyện, nhưng đó chưa bao giờ là việc dễ dàng.
Nếu cố gắng hơn một chút, chúng ta sẽ làm những điều đó thường xuyên hơn và tốt hơn. Vì tình yêu là một nhiệm vụ, nên nếu cho phép mình lười biếng tức ta không hề yêu.
Dám chịu mất mát
Trưởng thành, dù theo cách nào, cũng sẽ bao hàm cả niềm vui lẫn nỗi đau.
Bản chất của cuộc sống là thay đổi, là chuỗi phát triển và suy tàn.
Cái chết nhắc nhở chúng ta về sự hữu hạn của thời gian để ta sống và yêu, để chúng ta tìm cách sử dụng thời gian của mình sao cho hiệu quả nhất và sống một cuộc đời sao cho trọn vẹn nhất.
Dám tự bước đi
Chừng nào mà người ta vẫn còn kết hôn, lựa chọn công việc hay sinh con chỉ để thỏa mãn kỳ vọng của một ai đó, thì về bản chất, họ vẫn chỉ đang sống một cuộc đời nông cạn, hời hợt.
Yêu là phải kỷ luật
Cảm xúc si mê không phải tình yêu đích thực, nên nó cũng cần được kiểm soát.
Càng yêu thương nhiều, tôi càng phát triển. Tình yêu đích thực giúp ích cho quá trình tự hoàn thiện.
Khi trưởng thành qua tình yêu, niềm vui của chúng ta càng to lớn, càng chân thật và càng bền bỉ hơn bao giờ hết.
Yêu là phải tách biệt
Tôn trọng sự khác biệt giữa mình và người khác.
Từ phía người chồng, một vấn đề phổ biến là sau khi kết hôn, anh ta sẽ dồn tâm huyết cho việc "leo núi", thỏa chí tang bồng, mà không quan tâm đến việc củng cố trạm dừng chân (tức cuộc hôn nhân) của mình, nhưng đồng thời anh ta vẫn kỳ vọng nó sẽ luôn yên ổn và sẵn đó chờ anh ta quay lại về nghỉ ngơi dù không hề bỏ ra chút trách nhiệm chăm sóc, bảo trì nào.
Hôn nhân là một cơ chế hoạt động công bằng, đòi hỏi đôi bên phải cùng đóng góp và quan tâm, cùng bỏ thời gian và công sức, nhưng vẫn phải tôn trọng nhu cầu của từng cá nhân trong hành trình phát triển của mỗi người.
Như những cột đền đứng cách khoảng với nhau; và cây sồi, cây bách chẳng mọc dưới tán của nhau.
Phần III: Trưởng thành và Tôn giáo
Thế giới quan và Tôn giáo
Càng trưởng thành trong kỷ luật, tình yêu và có thêm kình nghiệm sống, con người càng cảm nhận rõ về thế giới này và chỗ đứng của mình trong đó.
Vàng thau lẫn lộn
Để trưởng thành tinh thần, ta cần có tư duy khoa học, biết hoài nghi về những điều mình được dạy bảo và những quan niệm cố hữu trong nền văn hóa nơi ta sinh ra.
Phần IV: Phước lành
Sự kỳ diệu của Tiến hóa
Thể chất tất yếu suy sụp khi tuổi giả. Còn tinh thần có thể tiến hóa mạnh mẽ trong suốt cuộc dời của một người.
Entropy và nguyên tội
Dù chúng ta năng động, tham vọng hay thậm chí khôn ngoan đến mấy, nếu nhìn thật kỹ chính mình, chúng ta sẽ luôn thấy sự lười biếng lẩn khuất đâu đó. Đó chính là lực entrophy nội tại đẩy chúng ta đi xuống và ngăn cản con đường tiến hóa tinh thần.
Phần lớn nỗi sợ của chúng ta là sợ thay đổi hiện tại, sợ đánh mất những gì mình đang có nếu mạo hiểm tiến lên. Trong phần Kỷ luật, tôi đã nói về thực tế rằng mọi người sợ kiến thức mới bởi vì nếu muốn hợp nhất thông tin đó, họ sẽ phải nỗ lực rất nhiều để chính sửa tấm bản đồ thực tại của họ, nên họ luôn tìm cách né tránh, thậm chí thà chiến đấu chống lại cái mới hơn là hợp nhất với nó.
Chúng ta luôn cần phải nỗ lực.
Tôi sẽ dùng ý chí để ép mình vững bước về phía con đường mà mình đang đòi né tránh. Cuộc chiến kháng cự lại lực entropy là một cuộc chiến không có hồi kết.
Đối lập với tình yêu là sự lười biếng.
Con đường trưởng thành tình thần là con đường học hỏi suốt đời.
Hành trình trưởng thành tinh thần đòi hỏi lòng can đảm, sự sáng tạo cũng như suy nghĩ và hành động độc lập.